نقد لس‌آنجلس تایمز برفیلم "آواز گنجشک‌ها"

منتقد لس‌آنجلس تایمز:

تحت تاثیر روابط میان زن و مرد و فرهنگ پاک خانوادگی ایرانی‌ها قرار گرفتم

مترجم: امیر              By BETSY SHARKEY, Film Critic, April 10, 2009                                                                 

متن نقد در لس‌انجلس تایمز

"آواز گنجشک‌ها" عنوانی مناسب برای جدیدترین ساخته "مجید مجیدی" کارگردان و نویسنده ایرانی  است. گنجشک‌ها دم دست‌ترین پرندگانی هستند که ما می‌شناسیم ؛ کوچک، خاکستری رنگ و بسیار بسیار معمولی. نماها و حرف‌های لابه‌لای فیلم دقیقاً همان‌هایی هستند که مجیدی می‌خواهد و باید گفت در این فیلم باردیگر با علاقه شدید کارگردان به کشور و طبقه عامه هموطنانش با همه بدبختی‌ها و عشق‌های مثال‌زدنی‌شان روبرو می‌شویم.

تصویربرداری "تورج منصوری" در به تصویر کشیدن مناظر روستایی و همچنین نقطه مخالف آن یعنی نشان دادن خیابان‌های مملو ازاتومبیل تهران و صورت‌های انسان‌هایی که از گرد و غبار زندگی سیاه و سوخته به نظر می‌رسند،  چشمانی که نشان از عشق دارند، ناکامی و سپس بازگشت و پذیرفتن چهره واقعی زندگی بسیار زیباست.اما این به آن معنی نیست که همه چیز تنها در این خلاصه ‌شود که "مجیدی" به دوربین اجازه دهد تا میان تدام و محبت مردد بماند.

"مجیدی" همواره از بازی با شخصیت‌‌های فیلم‌هایش لذت می‌برد.او ترجیح می‌دهد آن‌ها را در موقعیت‌هایی قرار دهد تا مجبور شوند روحیات دورنی خود را به اطرافیان بروز دهند. شخصیت‌های فیلم‌های مجیدی اجازه دارند تا در زمانی کافی از بین خوبی‌ها یا بدی‌ها هرآنچه می‌خواهند را انتخاب کنند و آن‌گاه در پایان داستان برگ برنده را رو و نتیجه را به تماشاگر نشان می‌دهد.

در فیلم "بچه‌های آسمان" دیگر ساخته "مجیدی" که در سال 1999 نامزد اسکار بود نیز وقتی دخترک قصه یک جفت از کفش‌های خود را گم می‌کند و آن‌ها را در پای یکی از همکلاسی‌هایش می‌بیند، تصمیم به بازپس‌گیری شان می‌گیرد. ولی وقتی از نزدیک با زندگی همکلاسی‌اش آشنا می‌شود از خیر کفش‌ها می‌گذرد.

در "آواز گنجشک‌ها" مجیدی بازهم همان راه قبلی را می‌رود. این‌بار کریم (رضا ناجی) که در یک مزرعه پرورش شترمرغ کار می‌کند و روزهای متمادی را به مراقبت از پرندگان و جمع‌آوری تخم‌های خوشمزه و بزرگ شان می‌گذزراند. این درحالی است که خانواده او در فقر بسر می‌برند و شرایط زندگی برایشان بسیار سخت است.

یکی از شترمرغ‌ها فرار می‌کند و تعقیب و گریز کریم به دنبال او نیز نتیجه‌ای درپی ندارد. او به زودی در‌می‌یابد این اتفاق به بهای از دست دادن کارش تمام شده‌است. در خانه هم شرایط بهتری حکم‌فرما نیست.هانیه (شبنم اخلاقی) دختر بزرگ او ناشنواست. سمعک شبنم شکسته است و در شرایط کنونی پولی هم برای تعویض آن وجود ندارد. حسین (حامد آغازی) پسر کریم و دوستانش در خیالات خود تصور می‌کنند که می‌توانند با دست زدن به ریسکی بزرگ و شکار یک ماهی از میان مردابی که در منطقه‌ آن‌ها وجود دارد، میلیونر شوند.

اما سرونوشت در فیلم "مجیدی" تغییر می‌کند. کریم در سفری که همراه موتورسیکلت کهنه‌اش به تهران دارد اقدام به جابجایی مسافر می‌کند و به این ترتیب شغلی جدید برای او به وجود می‌آید. به زودی او تبدیل به یک پیک موتوری در اطراف شهر می‌شود و هرشب با پولی که حتی تصورش را هم نمی‌کند به خانه بازمی‌گردد. پس از مدتی کریم  به تجربه‌ای که بدست ‌می‌آورد به این فکر می‌افتد که چگونه می‌تواند از وسایل و ابزاری که تهرانی‌ها دور می‌اندازند در جهت رونق اوضاع زندگی خود استفاده کند. به همین دلیل او تعدادی آنتن تلویزیون،‌قاب پنجره و وسایل دیگر را توسط موتورش به خانه می‌برد.

این کار او ادامه می‌یابد و اندکی بعد توده وسایلی که او جمع‌آوری کرده روز به روز بیشتر و بیشتر می‌شود.به زودی آن مرد قانع، ساده و بی‌آلایشی که باوجود فقر بسیار بخشنده بود به انسانی ناراضی بدل می‌شود.

هرچند باوجود همه نماهایی که اخلاقیات را به تصویر می‌کشند، این فیلم صحنه‌های کمیک و خنده‌آور دارد.

از آنجایی که "آواز گنجشک‌ها" چهارمین همکاری "مجیدی" و "ناجی" است به نظر می‌رسد این دو به هماهنگی کامل به هم رسیده‌اند و در زمان‌هایی از فیلم محدوده بازی شخصیت‌ها دچار تعییر و تحولاتی می‌شود.

همچینین باید گفت: هنر کارگردان در ایجاد شگفتی در فیلم و خلق صحنه‌های کمیک به وسیله کودکان نیز استادانه است. قریحه و هنر "مجیدی" با نمایش تردید، شعف و خوش‌بینی مداوم حسین در رسیدن به ثروتی هنگفت با صید ماهی، همچون "بچه‌های آسمان" در میان گنجشک‌ها نیز جاری می‌شود.

هنگام تماشای فیلم، به عنوان یک زن آمریکایی به شدت تحت تاثیر روابط میان زن و مرد و فرهنگ پاک خانوادگی ‌‌آن‌ها قرار گرفتم. شخصیت‌های "مجیدی" کودکانی هستند با پدرانی توانگر، خستگی‌ناپذیر و عاشق و دوست داشتنی. در این میان نقش مادران اما هرگز از حالات پشتیبان خانواده خارج نمی‌شود. آن‌ها بسیار کارآمد، سخت‌کوش، وفادار و معتقد و عاشق هستند.چیزهایی که برای ما به عنوان انسان‌هایی چندبعدی و گستره‌ای از احساسات معنایی ندارند.

 

----------- + +‌ +هرگونه استفاده بدون ذکر منبع از این ترجمه اشکال دارد

 

 

نویسنده : امیرحسین یزدان پناه : ۱:٥۱ ‎ق.ظ ; شنبه ٢٢ فروردین ۱۳۸۸
Comments نظرات () لینک دائم