آیا این یوسف،یوسف گمگشته ماست؟!- قسمت اول

نگاهی به سریال «یوسف پیامبر(ع)»؛

 

آیا این یوسف،یوسف گمگشته ماست؟!

 

آیا این یوسف،یوسف گمگشته ما ست؟!

 

به عنوان مقدمه شاید نگاهی به روند ساخت سریال و عنوان کلی تر آن یعنی فیلم سازی بهانه ای مناسب برای ورود به بحث باشد.

به طورکلی ساخت هرفیلم شامل:طرح کلی داستان(سیناپس)،فیلم نامه اصلی،پرسوناژها(شخصیت ها)،صحنه و لوکیشن ها و عوامل اجرایی و هنری فیلم است.اما شاید مهمتر از همه این عناصر برای ساخت یک سریال در تلویزیون که مخاطبانی به وسعت و بزرگی یک کشور دارد نیاز جامعه به مطرح شدن مفاهیم موجود در آن سریال یا فیلم باشد.

هرچندپرداختن به مفاهیم دینی چند سالی است که در راس توجه مدیران عرصه فیلم سازی در کشور قرار گرفته اما متاسفانه در عمل و تاکنون به جز دو یا سه سریال قابل قبول اثر قابل توجهی در این زمینه ارائه نشده است.

در این میان استفاده از آیات و قصص قرآنی به سبب برخورداری از ساختار روایتی محکم آنها در ساخت آثار سینمایی و سریال های تلویزیونی می تواند نقطه قوت سازندگان این آثار باشد.

به دنبال ساخت سریال های قابل قبولی چون «مردان آنجلس» و «مریم مقدس(س)» که مبتنی بر آیات قرآن کریم بود،سریال ۴۵ قسمتی «یوسف پیامبر(ع)» به کارگردانی «فرج ا... سلحشور» از هفتم تیرماه سال جاری جمعه شب ها از آنتن شبکه اول سیما پخش می شود.این فیلم از محصولات مرکز سیمافیلم محسوبمی شود و به ادعای سازنگان  با نگاه به سوره یوسف(ع) تهیه و تولید شده است که از بزرگترین پروژه های صداوسیما در زمینه سریال سازی می باشد.

آنچه تاکنون و طی دوماه گذشته از این سریال دیده ایم تا اینجای داستان است که: یوسف(ع) توسط برادرانش به چاه انداخته می شود و توسط کاروانی به مصر می رسد و در آنجا به عنوان برده به بارگاه عزیزد مصر وارد می شود...

از دیدگاه نگارنده هر اثر بصری یا بهتر بگویم سینمایی را می توان حداقل از چهار جهت مورد بحث و بررسی قرار داد:

1- از منظر کارگردانی و فاکتورهای هنری آن؛ 2- نقد محتوایی و پرداختن به مضامین مطرح شده در داستان؛ 3- پرداختن به بازخوردهای اثر در میان جامعه یا جوامع 4- میزان وفاداری اثر به واقعیت های موجود برای آثار مبتنی بر واقعیات.

قصه یوسف (ع) در میان قصص قرآن کریم جذاب ترین آنها و دارای عنوان احسن القصص می باشد.هرکس می تواند با مراجعه به آیات سوره یوسف(ع) داستانی را دنبال کند که به اذعان بسیاری از اهالی داستان نویسی و حتی آنها که مسلمان نیستند دارای ساختار داستان پردازی محکم و نقاط اوج و فرودی مبتنی بر مدل های داستان نویسی است که در میان همه جوامع پذیرفته شده است.تا آنجا که در ساخت آثاری که در خارج از مرزهای ایران اسلامی به موضوع یوسف(ع) پرداخته شده آیات قرآن کریم جایگاهی قابل توجه دارد.

شاید بتوان اینگونه گفت که داستان یوسف در قرآن خود یک فیلمنامه است؛ شامل نقاط عطف،گره افکنی،تعلیق،تشدید،تحول و سرانجام گره کشایی و نتیجه گیری و نیاز دارد که افرادی این عناصر را استخراج کرده و به زبان تصویر روایت کنند.هرچند شیوه روایت قرآن مجید به گونه ایست که ناخودآگاه وجه تصویری حوادث در ذهن تداعی می شود.

در نتیجه و به دلایلی که در بالا اشاره ای به آنها شد پرداختن به اینچنین اثری با آن همه نقطه قوت و البته مفاهیم الهی و فطری بدون بهره گیری از نظرات و برداشت های افراد صاحب نظر و اندیشمند و به سبب ارتباط با مفاهیم دینی بدون استفاده از استنباط های علمای دین و فقها کاملا بدور از ذهن و غیر قابل قبول است.

آنچه در روند ساخت این سریال و بنا بر گفته خود عوامل آن اتفاق افتاده ارائه طرح این فیلم توسط فرج الله سلحشور کارگردان اثر به سیما فیلم در زمان ریاست دکتر لاریجانی در صداوسیما  و ادامه روند نگارش شبانه روزی آن توسط وی و تنی چند از همکارنش به مدت چهار سال می باشد.

در همین زمینه بد نیست نگاهی به گفته های حسن رحیم زاده مدیر گروه معارف شبکه یک تلویزیون بیاندازیم.وی در تاریخ پنجم مردادماه سال جاری در مصاحبه ای با خبرگزاری مهر گفته است:

"من هنگام نگارش فیلمنامه مدیر کل خدمات رسانه‌ای مرکزپژوهش‌های صدا و سیما بودم اما فرج‌الله سلحشور برای فیلمنامه مجموعه رفت‌ و آمدیبه مرکز پژوهش‌ها نداشت و تنها فیلمنامه از سوی دفتر رئیس وقتسازمان (دکتر لاریجانی) به مرکز ارسال شد. بسیاری از ایرادها پیش از تولید به سازندگان گفته شده از جمله اینکه این مجموعه در شکل فعلی نمی‌تواند پاسخگوی پرسش‌های مخاطبان باشد. این مرکز هم مواردی را به صورت کلی به عنوان نقد فیلمنامه اعلام کرد و آقایسلحشور بعد از مطالعه گفته بود این ایرادها سه دسته هستند. یک دسته که اعمال می‌شود- که متاسفانه در حال حاضر با پخش پنج قسمت چند ایراد اساسی وجود دارد که رفع نشده- به نظر او دسته دوم این بود که تحقیقات او بهتر است و در دسته سوم اعلام کرد الانفرصت نیست. در حال حاضر پنج قسمت پخش شده که از ضعف‌های عمده آن می‌توان زنان حضرتیعقوب را مثال زد که نباید اینگونه نشان داده می‌شد و مرکز پژوهش‌ها هم این مسئلهرا تذکر داده بود. البته نمی‌دانم این مورد در کدام دسته طبقه‌بندی می‌شود!"

 

                                                                           ادامه دارد

 

 

/ 3 نظر / 13 بازدید
میترا لبافی

حالا اینکه چرا یک کار هنری در مملکت ما این همه صاحب داره خودش جای سواله اما این سوال هم هست که اون هنرمند عزیز چه هنرمندی است اصلا کارشو بلده ؟

سحریار

منم همین طورم هر چه دعا می کنم دل تنگ تر می شوم ! اللهم عجل لولیک الفرج و النصر

من بخورمت خوشگل جیگر.